Lời khuyên học code cho giới trẻ từng là phổ biến, nhưng sự phát triển của AI đang thay đổi điều này. AI có thể tự viết mã, làm giảm giá trị của những người chỉ biết lắp ghép mã nguồn sẵn có. Thị trường lao động công nghệ đang bão hòa, với hàng trăm nghìn nhân sự bị sa thải, chủ yếu ở các vị trí lập trình sơ cấp.
Những kỹ năng quan trọng trong kỷ nguyên AI:
- Lập luận logic (Reasoning): Khả năng đặt câu hỏi, kết nối dữ kiện và hiểu "tại sao" quy trình hoạt động quan trọng hơn việc biết cách thực thi lệnh. Kỹ năng này giúp điều khiển AI hiệu quả thông qua "Prompt Engineering".
- Tư duy hệ thống (System Design): Hiểu cách các bộ phận khác nhau vận hành cùng nhau trong một doanh nghiệp hoặc sản phẩm công nghệ. Khả năng xây dựng giải pháp lớn lao bằng cách tận dụng AI làm công cụ hỗ trợ.
- Sự thấu cảm (User Empathy) và Kỹ năng mềm: AI còn thiếu khả năng thấu hiểu con người. Kỹ năng lắng nghe, quan sát, thấu hiểu tâm lý và nhận diện nhu cầu chưa được đáp ứng là yếu tố cạnh tranh quan trọng.
Trong tương lai, công nghệ sẽ phát triển theo hướng "low-code" và AI, cho phép nhiều người trở thành nhà phát triển phần mềm. Tuy nhiên, những người thành công nhất sẽ là người biết kết nối các công cụ này thành một hệ thống hoàn chỉnh.
Định nghĩa mới về "kỹ năng số":
- Kỹ năng số không còn chỉ là sử dụng máy tính hay viết code.
- Đó là khả năng thích nghi và dùng công nghệ để giải quyết các vấn đề thực tế.
- Tài năng thực sự nằm ở việc biết cách đặt bài toán cho AI, tư duy, thấu hiểu và xây dựng hệ thống có giá trị, thay vì chỉ học cú pháp code.
Thế hệ trẻ cần trang bị những kỹ năng này để làm chủ tương lai trong một kỷ nguyên đầy biến đổi.